eLearning vs game-based learning

Eerder bespraken we de verschillen tussen Serious Games en gamification. Maar ook eLearning en game-based learning lijken op elkaar. Het zijn bijvoorbeeld beide vormen van digitaal leren. eLearning is sterk in het overbrengen en toetsen van kennis, game-based learning blinkt uit in het oefenen van vaardigheden. In de praktijk is het geen harde tegenstelling, maar een glijdende schaal. Het is niet zozeer de vorm die bepaalt of mensen leren, maar hoe actief de leerervaring is. Welke vorm het beste past, hangt af van de leerdoelen, de doelgroep en de context.

Eerst even open kaart: bij Game Tailors zijn we gespecialiseerd in het ontwikkelen van serious games en dus ook game-based learning. Wij zien games als krachtig middel, maar niet als oplossing voor elk leerprobleem. Een goed leertraject begint bij het leerdoel, niet bij de vorm. Soms is een game de beste keuze, soms een eLearning, soms een combinatie of zelfs geheel iets anders.

De verschillen

Het verschil tussen eLearning en game-based learning is minder zwart-wit dan vaak wordt gedacht. Een moderne eLearning bevat steeds vaker scenario's, keuzes en simulaties, terwijl serious games ook geschikt kunnen zijn voor kennisoverdracht.

De vraag is daarom niet: een game óf eLearning, maar eerder hoeveel interactie en ervaringsgericht leren het leerdoel of de doelgroep nodig heeft. 

Bij goede kwaliteit kunnen beide vormen effectief zijn.

Wat is eLearning?

eLearning is een digitale leeroplossing met modules, video's, quizzen en interactieve content. Denk aan een AVG cursus, een producttraining of een online college. Moderne eLearning gaat verder dan tekst en meerkeuzevragen, met casuïstiek en vertakkende scenario's. Toch ligt de nadruk echt op het overbrengen en toetsen van kennis.

Wat is game-based learning?

Game-based learning is leren in spelvorm. De deelnemer maakt keuzes, ervaart de gevolgen en leert door te doen. Verhaal, uitdaging, feedback en het behalen van doelen spelen daarbij een belangrijke rol.

Waar eLearning vooral kennis overdraagt, richt game-based learning zich op het toepassen van kennis in een context. Door een rol, een verhaal en betekenisvolle keuzes voelt de leerstof minder als een verplicht onderdeel en meer als iets wat je zelf spelenderwijs ervaart. Zo verschuift het leren van weten, naar ervaren en daardoor beter begrijpen.

Wat bepaalt of het werkt?

De vorm is niet het enige dat bepalend is. Er zijn nog drie factoren belangrijk.

1. Doelgroep

Motivatie, tijd, digitale vaardigheden en zelfregulatie spelen bij iedereen een rol, maar uiten zich per doelgroep anders.

Volwassen professionals haken af zonder directe praktijkrelevantie; zij leren het best als de stof meteen toepasbaar is op hun werk (Knowles’ andragogie). Bij zorgprofessionals zit de uitdaging vooral in tijdgebrek, wisselende digitale vaardigheden en leren in de marge van een drukke werkweek. Scholieren en studenten waarderen weliswaar de flexibiliteit van digitaal leren, maar missen zonder de campus of klaslokaal vaak de zelfdiscipline om koers te houden.

2. Onderwerp

Niet ieder onderwerp of leerstof vraagt dezelfde aanpak. Je kunt prima online de verkeersregels leren, maar niet hoe je moet autorijden. Wat je leert, bepaalt welke vorm het meest geschikt is.

• Theorie: tekst, video en zelftests werken uitstekend voor kennisoverdracht.

• Vaardigheden: hier schiet een klassieke eLearning vaak tekort. Lastige gesprekken, besluitvorming en samenwerking leer je vooral door te simuleren en te oefenen. Game-based learning biedt daarvoor een veilige,  omgeving waarin deelnemers kunnen experimenteren en fouten mogen maken.

Let vooral op bij compliance training. Daar wordt al snel gedacht aan eLearning, maar ook daar geldt dat het vooral werkt bij het opdoen van kennis zoals het leren van regels en standaard protocollen.

Gedrag, zoals veilig handelen onder druk, de juiste keuze maken als het spannend wordt, dat is een ander verhaal. Droge compliance modules leiden al snel tot afvinkgedrag: het vinkje staat, maar het gedrag verandert vaak niet. Juist daar voegt game-based learning waarde toe, omdat je daarmee een echte situatie beter kunt simuleren.

3. Context en omstandigheden

Zelfs de beste leeroplossing werkt niet zonder de juiste randvoorwaarden. Een module afraffelen aan een luidruchtige balie of laat op de avond op de bank levert weinig op. Effectief leren vraagt natuurlijk wat van de deelnemer.

De belangrijkste factoren:

• Voldoende tijd en aandacht

• Techniek van goede kwaliteit

• Motivatie van de deelnemer

• Directe toepassing in de praktijk

En er zijn ook situaties waarin game-based learning misschien de beste aanpak is, maar waarin de vormgeving zakelijker moet zijn. Dit bleek bijvoorbeeld bij een game die wij maakten voor professionals in het MKB. Zij speelden het spel/training tijdens werktijd, en een te speelse uitstraling gaf sommige deelnemers een ongemakkelijk gevoel. Kies daarom in zo'n situatie voor een game met een uitstraling die past bij de omstandigheden, zonder in te leveren op de leerervaring.

Wanneer kies je voor eLearning?

eLearning blijft populair om de redenen die hierboven al genoemd zijn: het is schaalbaar, snel te actualiseren en eenvoudig te toetsen. Daarom wordt het veel ingezet voor compliance, kennis en systeemtrainingen.

Het is relatief goedkoop om te ontwikkelen en de methodiek is herkenbaar en voorspelbaar voor de deelnemers en de afnemers, die weten namelijk precies wat ze kunnen verwachten. 

Wanneer kies je voor game-based learning?

Game-based learning heeft deels overlap met eLearning. Het is net zo schaalbaar en, afhankelijk van de gekozen techniek, kan het goedkoop ontwikkeld worden, maar in de regel is het duurder dan een eLearning. Maar daar staat wel wat tegenover. Game-based learning kan namelijk meer dan alleen kennisoverdracht. Je zet het ook in voor:

• Vaardigheden oefenen: deelnemers leren door keuzes te maken en de gevolgen ervan te ervaren.

• Gedragsverandering: ervaring blijft vaak beter hangen dan uitleg alleen. In een veilige omgeving kunnen deelnemers experimenteren en opnieuw proberen. 

• Samenwerking: games maken het mogelijk om communicatie, rolverdeling en samenwerking te oefenen.

• Motivatie: uitdaging, feedback en zichtbare voortgang houden deelnemers actief betrokken. De sterkste motivatie komt van binnen, uit betekenisvolle keuzes en het gevoel dat je groeit, niet voor de punten, badges of ranglijsten. Die laatste kunnen namelijk ook averechts werken. Daarom bouwen wij motivatie op intrinsieke betrokkenheid, niet op een laagje beloningen.

• Herhaling: vaardigheden ontwikkel je niet in één keer. Zonder herhaling zakt een groot deel van de leerstof snel weg (de vergeetcurve van Ebbinghaus). De oplossing is gespreide herhaling: leerstof op slim getimede momenten terug laten komen. Een spelvorm kan die herhaling een stuk aantrekkelijker maken.

Wat zegt het onderzoek?

Of game-based learning werkt, hangt vooral af van waar je het tegen afzet. Vergelijk je een game met droge tekst, dan wint een educatieve game met gemak. Vergelijk je dezelfde game met een goed gemaakte eLearning, dan ligt het dicht bij elkaar en komen de verschillen vooral naar voren bij specifieke leerstof.

Twee onderzoeken illustreren dat goed:

1. Boeker et al. (2013) vergeleken een educatieve game met platte tekst. De gamegroep presteerde beter, had meer plezier en voelde zich zekerder. Maar dat was een game tegen kale tekst en dus geen eerlijke vergelijking.

2. Dankbaar et al. (2017) vergeleken een serious game met een goed ontworpen eLearning module met exact dezelfde inhoud. Op kennis maakte het niet uit: beide groepen leerden evenveel. De game werd wel als leuker ervaren, maar kostte de deelnemers ook ongeveer drie keer zoveel tijd.

Belangrijk: beide onderzoeken keken alleen naar kennisoverdracht. Precies daar liggen game-based learning en een goede eLearning dicht bij elkaar. De meerwaarde van games zit in wat deze studies níet maten: vaardigheden oefenen, gedrag veranderen en betrokkenheid vasthouden. Wie alleen kennis wil toetsen, kiest dus terecht vaak voor eLearning. Zodra vaardigheden of gedrag meespelen, verandert het plaatje.

Conclusie

De keuze tussen eLearning en game-based learning draait niet om welke vorm beter is. Gaat het vooral om het toetsen van veel kennis, regels en procedures, en is er voldoende motivatie bij de doelgroep? Dan is eLearning een efficiënte oplossing. Gaat het ook om vaardigheden, gedrag of besluitvorming, en wil je de betrokkenheid van je doelgroep vasthouden? Dan biedt game-based learning meer mogelijkheden om te oefenen en te ervaren.

Begin dus niet bij de vorm, maar bij de vraag: wie is mijn doelgroep, wat zijn de omstandigheden en wat moet mijn doelgroep straks écht kunnen of weten?

Checklist: welke vorm past bij mijn leerdoel?

Stel jezelf deze drie vragen voordat je kiest tussen eLearning en game-based learning:

1. Wat zijn de praktische omstandigheden? 
   Is er voldoende tijd, een goede internetverbinding en ruimte om de leerstof direct in de praktijk toe te passen? Zonder die randvoorwaarden werkt geen enkele leervorm goed, ongeacht of het een game of eLearning is.
   
   

2. Wat moet de deelnemer straks kunnen? 
   Gaat het om kennis, feiten of procedures? Dan is eLearning snel en goedkoop. Gaat het om vaardigheden, gedrag of besluitvorming? Dan biedt game-based learning meer ruimte om te oefenen.
   
   

3. Hoe gemotiveerd en zelfstandig is de doelgroep? 
   Kan de doelgroep zelfstandig door lesstof heen werken, ook zonder de druk van een klas of collega's? Dan werkt eLearning goed. Heb je iets nodig dat de betrokkenheid actief vasthoudt? Dan helpt een spelvorm.

Veel organisaties combineren verschillende leervormen: een korte eLearning voor de basiskennis, gevolgd door een interactieve simulatie of game waarin deelnemers kunnen oefenen. Zo profiteer je van de efficiëntie van eLearning én de kracht van ervaringsgericht leren.

Maar juist vanuit die gedachte ontwikkelden wij LeerPlus: Met LeerPlus bepaal je zelf hoeveel game-elementen een leertraject bevat: van een lichte, scenario-gedreven ervaring tot een rijke spelwereld of simulatie. Omdat de content losstaat van de techniek, zijn updates en aanpassingen snel door te voeren. 

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen eLearning en game-based learning? 

eLearning is sterk in het overbrengen van kennis, game-based learning in het oefenen van vaardigheden en gedrag. Het grootste verschil zit niet in het medium, maar in hoe actief en activerend de leerervaring is.

Wanneer kies je voor eLearning? 

Als pure kennisoverdracht centraal staat, zoals bij compliance of systeemtrainingen, en de doelgroep gemotiveerd genoeg is om de stof zelfstandig door te nemen.

Wanneer kies je voor game-based learning?

Als vaardigheden, gedrag of besluitvorming centraal staan, of wanneer je de betrokkenheid van je doelgroep wilt vergroten én vasthouden.

Kun je beide combineren? 

Zeker. In de praktijk vullen eLearning en game-based learning elkaar vaak aan: eLearning voor de basiskennis, een game voor vaardigheden en gedrag.

Aan de slag?

Wil je binnen jouw organisatie kennis én vaardigheden ontwikkelen? De beste keuze begint bij het leerdoel, niet bij de vorm. Wij denken graag met je mee over de aanpak die het beste past bij jouw situatie.

Game Tailors heeft meer dan 10 jaar ervaring en 75+ succesvolle projecten, voor onder andere TU Delft, TNO, de Hartstichting en het Ministerie van BZK.

Plan een vrijblijvende kennismaking en ontdek welke vorm jouw doelgroep echt verder helpt.

Bronnen

• Martin Boeker, Andel, P., Vach, W., & Frankenschmidt, A. (2013). Game-based e-learning is more effective than a conventional instructional method: A randomized controlled trial with third-year medical students. PLoS ONE, 8(12), e82328.

• Mary E. W. Dankbaar, Richters O., Kalkman, C. J., Prins, G., ten Cate, O. T. J., van Merrienboer, J. J. G., & Schuit, S. C. E. (2017). Comparative effectiveness of a serious game and an e-module to support patient safety knowledge and awareness. BMC Medical Education, 17, 30.